FAQ

Je kunt bij M. terecht met informatie over (ernstige) misdaad. Dat kunnen heel veel soorten strafbare feiten zijn. Een paar voorbeelden zijn een overval, brandstichting, wapenhandel, inbraak, maar ook bedreiging.
Je kunt ook bellen over fraude zoals met een verzekering, de belasting, sociale premies of uitkeringen. Ook voor schendingen van integriteit kun je bij M. terecht. Denk bijvoorbeeld aan een ambtenaar die zijn positie misbruikt.

Feiten

Een telefoontje bij M. wordt niet altijd een melding. Je moet aan M. zoveel mogelijk feiten over een gebeurtenis doorgeven. Vage of algemene beschrijvingen zijn onvoldoende. Daarom zal de medewerker vragen naar:

Wie
• een naam of adres van een persoon;
• waar werkt die persoon?

Wat
• details over wat hij heeft gezegd of gedaan;
• wat is de persoon precies van plan;
• een wapen dat is gebruikt;
• een kenteken van een auto.

Waar
• de precieze plaats waar de gebeurtenis heeft afgespeeld;
• wat is de naam van de school, discotheek etc?

Wanneer
• een datum en tijdstip.

Niet elk telefoontje wordt een melding. Waar moet je bij een melding bij M. op letten?

Is het telefoontje voor M. bedoelt?

Is jouw telefoontje bedoelt voor M. of wilde je bijvoorbeeld eigenlijk de politie bellen of de belastingdienst? Kijk bij partners hoe je rechtstreeks met hen contact op kan nemen.

Heb je genoeg informatie?

De medewerker van M. beoordeelt of je genoeg feiten weet over een persoon en gebeurtenis. Het gaat om informatie over een ernstig misdaad. De politie en andere opsporingsdiensten moeten de melding echt kunnen gebruiken in hun onderzoeken. Je moet dus voldoende gegevens melden, zoals een naam, adres, voertuig, datum en tijdstip. M. laat altijd weten of zij de melding opneemt en doorstuurt.

Ben je de enige getuige?

Dat kan blijken tijdens je gesprek met M. Voor M. ben je namelijk altijd anoniem. Maar ben je ook anoniem voor degene waarover je meldt? Als de politie hem of haar oppakt, gaat hij/zij dan niet aan jou denken? Die vraag is heel belangrijk en daarom vraagt de medewerker van M. hiernaar. In dit geval maakt M. geen melding op.

De medewerker van M. noteert de informatie en maakt een melding op. Die melding wordt doorgestuurd naar een of meer partners. Dit zijn bijvoorbeeld de politie, het Verbond van Verzekeraars, de energiemaatschappijen, de AIVD en de Koninklijke Marechaussee. M. heeft hier vaste afspraken mee. Indien de informatie bruikbaar is, verwerken deze organisaties de melding in hun eigen informatiesysteem. De melding wordt toegevoegd aan een onderzoek of er wordt een nieuw onderzoek gestart. Soms wordt een oude zaak heropend. De M.-melding is een puzzelstuk in een groter geheel en wordt onderdeel van de gebruikelijke onderzoeken van bijvoorbeeld de politie of het fraudeloket van een verzekeraar. De instanties zijn zelf verantwoordelijk voor wat er met de informatie wordt gedaan. Zij moeten zich daarbij houden aan bestaande wet- en regelgeving voor het doen van onderzoeken.

Een groot misverstand is dat de politie - nadat zij van M. een tip heeft gekregen - zomaar ergens binnenvalt of iemand aanhoudt. Dat kan niet. Hoe ze omgaan met een M.-tip is aan regels gebonden. Een anonieme melding moet eerst worden getoetst. Kloppen de gegevens in de melding en is er meer over een verdachte of adres bekend? Nader onderzoek moet nieuwe feiten opleveren. Als die feiten de anonieme tip onderbouwen, kan de politie overgaan tot actie.

Lees verder hoe de regels (tot aan de Hoge Raad) in jurisprudentie zijn vastgelegd.

Nee, dit kan alleen bij de politie. De politie kan je de voorwaarden uitleggen. Zo is het alleen in uitzonderlijke, bedreigende situaties mogelijk om anoniem aangifte te doen. In overleg met de officier van Justitie kan de politie voor jou een verzoek indienen bij de rechter-commissaris om je identiteit en adresgegevens af te schermen.

Wat houdt anoniem aangifte doen bij de politie in?
De minister van Justitie heeft de mogelijkheden om anoniem aangifte te doen verruimd. Slachtoffers van geweldsmisdrijven, zoals bijvoorbeeld ziekenhuispersoneel en buschauffeurs, krijgen deze mogelijkheid onder bepaalde omstandigheden om hen te beschermen tegen wraak. Zo kun je ervoor kiezen om het adres van de politie, Slachtofferhulp of je werkgever op te geven. Dit betekent dat je woonadres niet in het dossier van een verdachte wordt opgenomen. Let op: je identiteit en adres worden afgeschermd. Dat betekent dat je nooit helemaal anoniem zal zijn. De politie, officier van Justitie en/of rechter-commissaris hebben ergens jouw gegevens staan, maar schermen dit af. In de praktijk is een aangever of getuige niet 100% anoniem:

Is de status van bedreigde getuige eenmaal door de RC definitief verleend, dan is deze onherroepelijk. Er kunnen zich tijdens de terechtzitting echter wel ontwikkelingen voordoen waardoor het niet mogelijk is de identiteit van de getuige geheel afgeschermd te houden. Een 100% waarborging van de anonimiteit van de getuige/aangever kan derhalve niet worden gegeven. Uit: Handleiding Opnemen Anonieme Aangifte van het College, bijlage brief minister van Justitie aan de Kamer)

Wat is het verschil met een anonieme melding bij M.?
Je kunt bij M. anoniem een melding doen. Een melding doen betekent dat je aan M. laat weten dat er iets is gebeurd. Een aangifte bij de politie is iets heel anders. Het is een officieel document waarmee het Openbaar Ministerie een dader kan gaan vervolgen. Het is in feite een ‘verzoek tot vervolging’. Lees verder over anonimiteit.

Is M. blij met het voorstel van de minister?
Ja. De medewerkers bij de meldlijn ondervinden dagelijks dat er veel menselijke ellende schuilt achter misdrijven. Helaas kunnen zij niet iedereen helpen. Indien een melder alleen zelf op de hoogte is van een misdrijf (bijvoorbeeld een slachtoffer) en de dader direct aan hem/haar denkt na een anonieme melding, dan neemt M. de melding niet op. In deze specifieke gevallen verwijst M. een melder door naar de politie. Uit menselijk oogpunt is M. dus blij dat de minister de mogelijkheden voor anoniem aangifte heeft verruimd. Overigens is M. het ermee eens dat de minister alle juridische waarborgen in de regelingen wil stoppen en dat het recht van de verdachte op een eerlijk strafproces niet wordt geschonden.

Voor M. is de anonimiteit van de beller het allerbelangrijkste dat er is. M. wil en kan de identiteit van de beller niet bekendmaken. Daarom werkt er bij M. ook een zeer klein team van zeer goed opgeleide mensen, die dat bewaakt. Feit is dat in Nederland de politie telefoons tapt. Daar kan ook M. niets aan doen. M. is immers geen politie of justitie en is dus niet degene die telefoons afluistert. Als je naar M. wilt bellen en ook maar enig vermoeden hebt dat jouw telefoon getapt zou kunnen worden, adviseren wij het volgende:
- maak gebruik van een telefooncel
- gebruik de telefoon van iemand anders (die je volledig vertrouwt)

De tips via M. zijn al jaren een onmisbaar extra wapen om misdaad in Nederland te bestrijden. Op aandringen van M. hanteert politie en justitie dan ook de hoofdregel dat de anonimiteit van de melder die belt via M. beschermd moet worden. Zij hebben dan ook extra maatregelen getroffen om een afgeluisterde beller te beschermen. In een tapsituatie blijft een gesprek met de tiplijn buiten beeld van justitie en politie. Heel concreet: zowel de persoonsgegevens als de inhoud van het gesprek mogen niet in het strafdossier terecht komen. Net zoals dit voor bijvoorbeeld voor cliënten geldt die naar hun advocaat bellen.
Van deze hoofdregel mag uitsluitend in het uitzonderlijke geval van onmiddellijk dreigend levensgevaar en om dat leven te kunnen redden, worden afgeweken. Denk bijvoorbeeld aan een geplande aanslag op de koningin. Slechts als het Openbaar Ministerie van mening is dat de afgeluisterde informatie belangrijker is dan de door M. opgemaakte melding en dat met die afgeluisterde informatie dat leven gered zou kunnen worden mag men een verzoek indienen om deze informatie te mogen gebruiken. Het college van procureurs-generaal – een onafhankelijk college van de 5 hoogste geplaatste functionarissen binnen het Openbaar Ministerie - bepaalt dan of dit verzoek wordt gehonoreerd. Tot op heden is dat nog nooit voorgekomen. Afwijken van de hoofdregel is voor politie en justitie dus zeker niet eenvoudig en slechts in een noodsituatie mogelijk, en met allerlei waarborgen omkleed.

Naast deze hoofdregel werkt het Openbaar Ministerie op verzoek van M. ook aan een technische oplossing, waarbij het voor de politie onmogelijk wordt om tijdens een al lopende telefoontap in een of ander onderzoek een telefoongesprek naar M. af te luisteren. Via de website of  de M.-files houden we je uiteraard van deze ontwikkelingen op de hoogte.

Telefoonmaatschappijen zijn wettelijk verplicht het telefoonverkeer te bewaren. Het gaat hierbij niet om de inhoud van de gesprekken, maar om telecommunicatiegegevens, ook wel verkeersgegevens genoemd. Ofwel: welk nummer heeft met welk ander nummer contact gemaakt. Politie en justitie hebben normaal vanuit het wetboek van strafvordering de bevoegdheid om deze verkeersgegevens op te vragen, maar op aandringen van M. zijn er gelukkig extra maatregelen genomen om de anonimiteit van de beller naar M. te beschermen.
Voor een officier van justitie is het achterhalen van telefoongegevens via KPN slechts mogelijk in noodsituaties. Een dergelijk onderzoek kan alleen worden aangevraagd, indien er sprake is van onmiddellijk dreigend levensgevaar. Denk bijvoorbeeld aan een dreigende aanslag op de regering. Daarnaast mag de bevoegdheid tot het vorderen van verkeersgegevens slechts worden gebruikt als het gaat om inlichtingen om dat leven te redden.
Enkel een hoofdofficier van justitie kan verzoek tot een dergelijk onderzoek via het College van procureurs-generaal indienen. In het 7-jarig bestaan van M. is  zo’n verzoek 4 keer ingediend en tot nu toe steeds door dit college afgewezen. Steeds werd het belang van het anonieme middel voor de lange termijn belangrijker gevonden dan de mogelijke korte termijn voordelen in een specifieke zaak. Het achterhalen van telefoongegevens naar M. is dus slechts onder zeer uitzonderlijke omstandigheden mogelijk en heeft nog nooit geleid tot de toekenning van een verzoek.

"1-1-2 bellen voor de lol is niet om te lachen. Want voortaan weten we je áltijd te vinden." Dat is de boodschap van een nieuwe campagne om misbruik van 1-1-2 aan te pakken. De campagne maakt duidelijk dat bellers altijd getraceerd kunnen worden, zelfs als ze bellen zonder sim-kaart in hun telefoon. Traceren kan met behulp van het unieke imei-nummer en met nieuwe functies in de 1-1-2-centrale in Driebergen. Daarmee kan de eigenaar van het toestel, maar ook de locatie van de beller achterhaald worden.

Geldt dit nu ook voor de melders bij M.?

Nee, M. is onafhankelijk van de politie en staat los van de alarmcentrale 1-1-2. De meldlijn is bij Stichting M. ondergebracht. Zij maakt geen gebruik van de technieken van 1-1-2, omdat de anonimiteit van de melders voorop staat. Het is voor M. daarom niet mogelijk om melders – vanwege misbruik of welke reden dan ook – te traceren.